wordt sinds 2003 ieder jaar op 13 mei uitgereikt aan een persoon of groep die zich heeft ingezet voor de onderkant van de samenleving. De prijs bestaat uit een kunstwerk en een geldbedrag, in te zetten voor het bekroonde initiatief.
Genomineerden Ab Harrewijn Prijs 2010
Stichting Wilskracht
Stichting Wilskracht, van voor en door vrouwen met geweldservaringen in de breedste zin van het woord. We hebben een crisisopvang voor vrouwen en 13 zelfhulpgroepen en werken alleen maar met lotgenoten en vanuit eigen ervaring, we hebben geen betaalde krachten. Een korte beschrijving van de zelfhulpgroepen:
- Aan den lijve: hier kan men de opgelopen trauma's (incest, huiselijk geweld, machtsmisbruik) samen verwerken.
- Herstellen doe je zelf: vrouwen met een borderline stoornis (onder andere zelfverwonding, suïcidaal gedrag, zwart/wit denken, woede aanvallen) proberen middels eigen ervaringen uit te wisselen elkaar te helpen en handvatten aan te reiken.
- Vriendschapsnetwerk: mensen met GGZ achtergrond die door de omstandigheden door vrienden en in het ergste geval door familie zijn verlaten en nu vereenzamen.
- Kom in beweging: vrouwen die hun eigen lichaam niet meer accepteren door zelfverwonding, anorexia of juist een maatje meer. Weer hun lichaam laten accepteren en eigenwaarde opbouwen door te gaan zwemmen op specifieke vrouwen uurtjes. Medische klachten nemen daardoor ook af.
- Crea: op een leuke, ontspannen manier en in eigen tempo creatief bezig zijn en leuke mooie werkstukken maken, waardoor eigenwaarde en zelfrespect weer kunnen groeien.
- Ontmoetingsuurtje: ontmoetingen tussen jong en oud, allochtoon of autochtoon, met of zonder GGZ achtergrond. Leren van elkaars culturen of gewoon gezellig een kopje koffie drinken samen.
- Hotel de Botel: opvang voor vrouwen in crisissituaties, een tijdelijk veilig onderdak met begeleiding van een 24-uurs maatje die zelf ervaringsdeskundige is. Hier wordt een stappenplan opgezet dat past bij de vrouw die om hulp vraagt zodat zij op een zo kort mogelijke termijn de touwtjes weer in eigen hand kan nemen.
We geven voorlichting op hogescholen, universiteiten (toekomstige psychiaters, psychologen en artsen), maar ook bij veel vrouwenorganisaties. We geven cursussen binnen bedrijven met name ambtenaren van gemeenten, leidinggevenden van sociale werkplaatsen en woningbegeleiders. Cursus, hoe omgaan met cliënten met een psychische achtergrond. Vrouwen die uit de zelfhulp komen, geven we bijscholing om een eigen zelfhulpgroep te beginnen met de zelf ontworpen en opgezette cursus 'Hoe start en begeleid ik een zelfhulpgroep'.
[Meer]
Stichting Zelfbeschadiging
De Landelijke Stichting Zelfbeschadiging vierde op woensdag 31 maart jl. haar eerste lustrum, het vijfjarig bestaan. Maar we zijn al actief sinds 1997, als Steungroep Zelfbeschadiging. Dertien jaar geleden waren onze voornaamste doelstellingen het doorbreken van het taboe op zelfbeschadiging en organiseren van lotgenotencontact. We hadden een lotgenotentelefoon die doorgaans roodgloeiend stond en we maakten een begin met het geven van voorlichting aan hulpverleners van de geestelijke gezondheidszorg en aan anderen die ermee te maken hadden, zoals bijvoorbeeld docenten op scholen.
Zelf heb ik mezelf lange tijd beschadigd, al vanaf dat ik klein was. En ik kon geen goede hulp vinden. Na een lange opname toen ik 21 was, ging het slechter dan ooit met me. Ik sneed mezelf dagelijks en ik begreep niet waarom ik het deed. Ik voelde vaak de machteloosheid van de hulpverleners die mij wel wilden helpen maar niet wisten hoe.
Niet alleen ik, maar ook lotgenoten hadden vaak zeer slechte ervaringen met de hulpverlening. Zelfbeschadiging werd genegeerd of je kon weggestuurd worden uit de behandeling. Met gesprekken met mijn lotgenoten is mijn herstel begonnen. In deze gesprekken ging ik begrijpen waarom ik het deed en dat het eigenlijk niet raar was.
LSZ is inmiddels gegroeid en veranderd. De telefoon gaat niet meer zo vaak, maar op het internetforum is het druk en de mails stromen ook binnen. Nog steeds is er grote behoefte aan lotgenotencontact maar nu gaat alles via het internet.
Toen ik aan het werk begon, dertien jaar geleden, wilde ik vooral de hulpverlening veranderen. Ik trok er drie jaar voor uit en dan zou het allemaal anders zijn... Inmiddels, al die jaren verder, is ons werk nog lang niet af. Het taboe op zelfbeschadiging is inmiddels verbroken. Vrijwel al onze vrijwilligers zijn in de media verschenen met hun verhalen. In tijdschriften, kranten en op tv. De verhalen gaan over trauma's, over eenzaamheid en schaamte. Maar ook over kracht. Kracht om zelfverwonding te overwinnen en het achter te laten.
Samen met anderen geef ik trainingen over zelfbeschadiging. Want we zijn er nog lang niet. Nog steeds gaat er veel fout in de hulpverlening. Ik wil bereiken dat mensen die zichzelf beschadigen een goede behandeling krijgen. Dat de hulpverleners weten hoe ze erop moeten reageren en degene die zichzelf beschadigt niet in de steek laten. Het taboe is inmiddels verbroken maar ons werk is nog lang niet gedaan.
Marcia Kroes
[Meer]
Stichting C.A.S.C.O.
Het beslagleggen op een zeeschip wordt aan de ketting leggen genoemd. Het schip mag dan de haven niet verlaten, omdat de banken of andere schuldeisers van de reder achterstallige betalingen verlangen. Als deze situatie lang duurt, wordt het schip meestal achteraf in een hoekje van een oude haven afgemeerd.
Vaak raken de bemanningsleden van een kettingschip in een uitzichtloze situatie, omdat ze door hun reders volledig aan hun lot worden overgelaten. Hun gage krijgen ze niet betaald en de proviandkast en drinkwatertank raken leeg. Afmonsteren, ontslag nemen, is een mogelijkheid, maar daarmede verspeelt men alle rechten op achterstallige gage en zonder ticket naar huis kom je berooid in een vreemd land op straat te staan. Soms moet deze keus worden gemaakt omdat ergens op de wereld vrouw en kinderen zonder inkomsten wachten en van de armoede dreigen om te komen.
Een voorbeeld
Deze uitzichtloze situatie overkwam ook de Ghanese bemanning van het schip de 'Cote Aranza'. Zij dreigden geïsoleerd van de samenleving te geraken. Hun schip werd in 2007 in Londen aan de ketting gelegd. Na een paar maanden haalde de reder het schip naar Rotterdam waar het in een achteraf haventje op een oude werf in Bolnes wederom aan de ketting werd gelegd.
Het Havenbedrijf Rotterdam N.V. stelde Nico Sannes van C.A.S.C.O. op de hoogte van deze situatie en binnen een paar dagen werden de eerste contacten tussen de scheepsbezoekers van C.A.S.C.O. en de bemanning gelegd. Meer dan tweeëneenhalf jaar werden de zeelieden door de scheepsbezoekers onder hun hoede genomen. Zij zorgden voor winterkleding en aanvullend voedsel voor deze bemanning.
Toen in Ghana bij het thuisfront de nood tot een ramp ging leiden, wilden de zeelieden naar huis. De ITF, International Transport Workers' Federation, kon nog een klein stukje achterstallige gage voor de bemanning binnenhalen en half augustus 2009 vertrokken zij naar hun land. Het uitwuiven was een emotioneel moment voor de scheepsbezoekers die jaar en dag met de bemanning waren opgetrokken en bevriend geraakt.
[Meer]
Stagehuis Schilderswijk
Als Nol Breebaart en Willem Giezeman hun pensioen in zicht hebben, willen zij hun ervaring en kennis inzetten voor de jongere generatie. Ze hebben een oude woning als uitvalsbasis en willen jongeren begeleiden: op school, met stages, in het leven, op hun weg in de samenleving. Ze krijgen zelf ondersteuning van de diaconale organisatie Stek voor stad en kerk.
Nol en Willem: "We gingen van start met stagiaire Ali Bouyazdouzen. Hij organiseerde voor jongeren en hun ouders debatten over hufterigheid en asociaal gedrag plus hoe het anders en beter kan. Samen met Yu Lan Leffers, student drama, ontstond het theaterproject 'Schoften en Schatjes'. Tien jongeren uit de Schilderswijk spedelen zij hun eigen hufterigheid, maar ook hoe hufterig ze zelf bejegend worden."
"Met een aantal vrouwen uit de wijk ontstond het project Social Sofa. Met kunstenares Henneke van der Spek is in het buurthuis een betonnen bank met 40.000 steentjes beplakt tot een groot mozaïek. Turkse vrouwen en vrouwen uit de RK buurtkerk hebben al plakkend heel wat afgepraat. Met de twee stagiaires Vahide Balsic en Seher Bilgi is dit jaar de huiswerkklas opgezet, met als vervolg een training voor de CITO-toets. Allerlei groepen gebruiken ons huis inmiddels voor vergaderingen, koken of zingen. We hebben ideeën en plannen genoeg."
Ondertussen zijn Willem en Nol vijf dagen in de week als vrijwilliger in Het Stagehuis Schilderswijk actief. Ze doen dat met veel plezier. Hun jarenlange vriendschap krijgt nut, zin en een tastbare vorm door het door hen gestichte Stagehuis Schilderswijk. Geïnspireerd door prof. Andries Baart willen ze vooral 'present' zijn. Er zijn als het nodig is. Er zijn om samen enthousiast te worden of om teleurstelling te verwerken. Zij genieten intens van de vreugde van het dienstbaar zijn in het kleine: afwassen, koffie zetten, eten koken, stofzuigen, dingen en dingetjes regelen, kletsen, advies geven, handelen. De ander voor laten gaan. Ze vinden het een mooie manier om oud te worden.
En een heel klein beetje een voorbeeld te zijn: Twee blanke mannen op leeftijd die in de Schilderswijk zijn alsof het de gewoonste zaak van de wereld is.
[Meer]
Stichting VerSUS
Al sinds jaar en dag wordt in Joure, gemeente Skarsterlân wekelijks spreekuur gehouden voor mensen met een uitkering. Ook cliënten met uitkeringen als ziektewet, werkloosheid, bijstand, huur- en zorgtoeslag komen met hun hulpvragen. Veel mensen missen de kennis en vaardigheden om hun financiële problemen op te lossen. Om versnippering van hulpvragen te voorkomen werd in 2002 door tien maatschappelijke organisaties de Vereniging Steunpunt Uitkeringsgerechtigden en Gehandicapten (VerSUS) opgericht. Eén loket waar iedereen met zijn vragen terecht kan. VerSUS stelt zich tot doel het zoveel mogelijk versterken van de positie van uitkeringsgerechtigden en gehandicapten in haar werkgebied.
Met het plan van aanpak 'Project Armoedebestrijding in Skarsterlân' en een subsidie gingen we in het voorjaar 2009 aan de slag. Het hoofddoel van het project is het vergroten van de bekendheid van inkomenssteun en het vergroten van het gebruik ervan. Het niet-gebruik van inkomensondersteunende voorzieningen is hoog. De uitdaging is vooral hoe mensen met armoedeproblemen persoonlijk bereikt kunnen worden. Om meer bekendheid te krijgen worden maandelijks in huis-aan-huis edities van een regionale krant met praktijkvoorbeelden over de voorzieningen artikelen geplaatst.
zijn in het kader van dit project twee voorlichtingsavonden georganiseerd. Deze bijeenkomsten werden door circa honderd personen bezocht. Tijdens deze bijeenkomsten is een rollenspel opgevoerd waarbij een huisbezoeker voorlichting gaf aan een cliënt over de verschillende mogelijkheden die er voor hem of haar zijn om in aanmerking te komen voor toelagen en vergoedingen.
Voor de uitvoering van het project is een zogenaamde Kanskaart ontworpen. Op deze Kanskaart staat een kort overzicht van de belangrijkste regelingen en de gegevens waar men advies en hulp kan krijgen. Deze kaarten zijn huis aan huis verspreid in een wijk in Joure en in Sint Nicolaasga.
Circa vijftien vrijwilligers hebben na een korte training huisbezoek gedaan bij huurders van woningen. Niet met de vraag 'bent u arm' (armoedebeleid is immers een beladen woord), maar met de vraag 'heeft u de kanskaart gelezen, wat vindt u ervan, en kunnen wij wat voor u betekenen'. Dit heeft ruim honderd extra hulpvragen opgeleverd. Opgeleide spreekuurhouders hebben vervolgens met de hulpvragers afspraken gemaakt voor een bezoek aan het spreekuur of zijn thuis bezocht.
Naast directe hulp is het van belang burgers zo te helpen dat ze mondiger worden, meer initiatief nemen en in staat zijn om een volgende keer zelf formulieren aan te vragen en in te vullen. Zelfredzaamheid dus. Mensen thuis bezoeken zo leert de ervaring levert echt iets op. De volgende wijk staat al weer op stapel.
