Als jury van de Ab Harrewijn Prijs zijn we ieder jaar weer een beetje benauwd: zouden er wel nominaties komen? Zijn er weer nieuwe initiatieven die eerder aan onze aandacht ontsnapt zijn? De brievenbus blijft lang leeg, ook na onze oproepen, maar een paar dagen voor de deadline komen de brieven en de mailtjes - soms met nominaties, soms met het verzoek of een paar dagen te laat ook goed is.
En zo kon de jury ook dit jaar weer kiezen uit een respectabel aantal genomineerden, namelijk achttien. Het volume en de diversiteit blijft ons verbazen. Tegelijk signaleren deze voorgedragen initiatieven twee ontwikkelingen. Aan de ene kant gaat het niet goed met een deel van de Nederlanders. Er is allerlei persoonlijke, sociale, materiële problematiek waar met name de voorzieningen van de overheid te weinig op aansluiten of kunnen doen. Aan de andere kant laten juist die kwetsbare mensen zien dat zij vanuit hun kracht veel kunnen en komen zij op voor elkaar op weg naar een betere samenleving voor allemaal.
Laten we nog één keer de vijf genomineerden van vandaag in herinnering roepen. Viki Alberdi - helaas afwezig, maar vertegenwoordigd door Lourdes Villamil - van de parochie La Sagrada Familia in Rotterdam, die talloze maatschappelijke taken verricht voor Spaanstaligen in de stad. Joke de Haas uit Eindhoven, die zich al dertig jaar inzet voor zelfhulp in de breedste zin van het woord. Ivonne Meeuwsen van het Tientjesproject, dat mensen met een laag inkomen de mogelijkheid biedt hun eigen werk in de wereld te zetten. Henny van de Nagel, die in Utrecht Huize Agnes begonnen is om vrouwen en kinderen zonder verblijfspapieren van de straat te houden. En tenslotte Ine Spuls uit Doetinchem, waar zij met en voor daklozen Villa Bedreivigheid begon.
De jury zou deze genomineerden niet uitgekozen hebben als ze niet allen de prijs verdienden. Degenen die de uitreiking eerder meemaakten weten dat de jury ultiem altijd Ab Harrewijn in herinnering roept en zich afvraagt wat hij nou mooi gevonden zou hebben. Ab kon altijd zeer scherp zijn in zijn keuzes.
Een van de zaken waar Ab veel waarde aan hechtte was zelfredzaamheid. De onderkant van de samenleving moest niet zozeer geholpen worden als wel 'ontholpen', dat wil zeggen op eigen benen gezet. Bij de keuze van dit jaar heeft die overweging een belangrijke rol gespeeld. Het winnende project van dit jaar valt op doordat het zo nadrukkelijk een beroep doet op de zelfredzaamheid van mensen van wie dit niet verwacht wordt. Het combineert hulp en empowerment op een originele manier in een thuis … een villa. De winnaar van de Ab Harrewijn Prijs 2011 is Ine Spuls.
De jury vindt Villa Bedreivigheid een fraai concept. Het biedt dak- en thuislozen nadrukkelijk een eigen plek, waar zij ook zelf verantwoordelijkheid voor dragen. De Villa biedt de mensen ook opleidingskansen en manieren waarop zij ervaring voor een beroep kunnen opdoen. Daardoor is het geen passieve opvang, maar een plaats die mensen uitdaagt om zelf zoveel mogelijk het heft in handen te nemen. De filosofie van het ontwikkelen van mensen, hun vaardigheden, zorgen voor een gezamenlijk thuis en het uitgaan naar de samenleving spreekt de jury erg aan en is daarom prijzenswaardig.